تبلیغات
داستانهای کوتاه از تاریخ - توسعه فرهنگی و نیک و بد ایرانیان
با تاریخ همیشه یک گام جلوتر از دیگرانید !!

توسعه فرهنگی و نیک و بد ایرانیان

تاریخ:شنبه 18 مهر 1394-12:07 ب.ظ


به بهانه انتشار کتاب "نیک و بد ایرانیان در آیینه ی بیگانگان " موارد زیر را جهت روشنایی بیشتر اندیشه ها عرض می کنم :

1. این کتاب بخشی از مطالعه و یاد داشت های شخصی بنده است که از سال 1387 تاکنون بر روی سفرنامه های خارجی عصرقاجار انجام شده است.

2.تعداد سفرنامه های بررسی شده 273 مورد است ( ترجمه شده و زبان اصلی ).

3.در کتاب حاضر تنها آن بخش از سفرنامه ها که مربوط به نیمه اول سده نوزدهم میلادی است بررسی و مورد استناد قرار گرفته است ( 50 سفرنامه بررسی شده است ).

4.یافته های این کتاب "صرفا تا اطلاعیه بعدی" از نظر شخص بنده اعتبار دارد و هرآن در معرض نقد و بازبینی و تجدید نظر خواهد بود ( درود و سپاس بی پایان بر منتقدان عزیز ).

5. مهم ترین هدف کتاب آن است که خوانندگان محترم و کسانی که در مراکز تصمیم گیری و برنامه ریزی کلان کشور قرار دارند بتوانند با مطالعه آن تصویری روشن و شفاف از علل و اسباب انحطاط یا ترقی داشته باشند و لاجرم بتوانند با ایجاد علل ترقی و پیشرفت ، توسعه را به ارمغان آورند یا با امحا اسباب انحطاط چاره ایی برای عقب ماندگی بنمایند.

6.از میان تعاریف مختلفی که برای توسعه انجام می شود توجه به توسعه فرهنگی[1] در این کتاب رویکرد اساسی پژوهش را شکل می دهد . بدین منظور با استفاده از کتب مرجع مفهوم و مبانی و شاخص ها و مدل های توسعه فرهنگی تعریف شده است.این تعاریف بخش مبانی نظری کتاب حاضر را شکل می دهد.

7.توسعه فرهنگی از مفاهیم جدیدی است كه از 1980 به بعد توسط یونسكو مطرح شده و تاكید بیشتری بر نیازهای غیر مادی افراد جامعه دارد بنا بر این فرایندی است كه در طی آن با ایجاد تغییراتی در حوزه های اداركی ، شناختی ، ارزشی و گرایشی انسانها ؛ قابلیتها و باورهای جدیدی در آنها بوجود می آورد كه مناسب توسعه است و براثر آن جامعه كنترل موثری را بر محیط طبیعی و اجتماعی اعمال می كند و در این فرآیند برگشت ناپذیر ، معارف ، فنون ، دانش و تكنیك به عناصری كه از پیش وجود داشته افزوده می شود .توسعه فرهنگی به معنای بریدن و گسستن از سنتهای گذشته نیست بلكه درپی گسترش آن است از این روی سنتها و تجارب گذشته از نو و بر اساس نیازها و شرایط تازه باز اندیشی و بازسازی می شود تا جامعه خود را باور و تونائی هایش را شكوفا سازد (ازکیا ، مصطفی ، 1381 ، جامعه شناسی توسعه ، تهران ، نشر کلمه ، چ 4 ، ص  20 )

8. متون انتخابی برای ضبط داده ها ، سفرنامه های اروپائیانی است که در نیمه اول سده سیزدهم هجری قمری (نیمه اول سده نوزدهم  )از ایران دیدن کردند.این امر به دو دلیل صورت گرفته است : نخست آنکه منابع رسمی تاریخ نگاری کمتر تبیینی در باره صفات عمومی ایرانیان دارند این منابع بیشتر به تمجید و مدح از شاهان و حکام کشور پرداخته اند و خود از اسباب غفلت و جهل مرکب خوانند گانشان شده اند.دوم که پر اهمیت تر است ویژگی سفرنامه های این عصر می باشد.من این ویژگی ها را در بخش معرفی منابع با تفصیل بیشتری شرح داده ام.اما آنچه در این جا باید گفت آن است که سفرنامه های این دوران به دلیل برخورداری از ویژگی های زیر بهترین منبع برای شناخت نیک و بد ایرانیان است : تعدد نویسندگان و تفاوت دیدگاه ها ، آزادی قلم و بیان در اشاره به نکاتی که نویسندگان داخلی نمی توانستند در باره آن مطلبی بنگارند ، نگاه بیرونی به ایران و ایرانی و گرفتار نشدن در حصارهای درونی جامعه ایرانی ، بهره مندی از روش و نگرش برآمده از تمدن جدید که رویکردی خردمندانه ، علت یابانه و دانش محور به مسائل اجتماعی داشت.پرواضح است که بیان حاضر به معنای نادیده گرفتن اغراض برخی از نویسندگان و دشمنی پاره ای از ایشان با ایرانیان و مبتلا بودن به آفت قوم مداری فرهنگی و آلودگی به زشتی های خود برتر بینی نژادی نیست.

9. وجود صفات منفی در برخی از افراد و اقوام یا شهرها و روستاها به هیچ وجه به معنای تعمیم آن به تمامی اقشار و اعضای آن گروه نیست.از همین منظر در کتاب حاضر تلاش شد با حفظ امانتداری علمی تا  حد امکان از گرفتار آمدن در «دروغ سفرنامه نویسان»[2] و آوردن نام اقوام و قبایل خاص و رویکردهای نژاد گرایانه احتراز شود.چه این نقض غرض است ، زیرا انگیزه اصلی از تالیف کتاب گام نهادن در شاهراه ترقی و پیشرفت است و این با عیب جوئی و سرزنش یا تمسخر اقوام و ملیت ها بدست نمی آید.

ایرانیان به سان هر ملتی نیک و بد دارند و پذیرش این مساله نخستین گام شناخت و اقع  بینانه و پیش شرط توسعه و پیشرفت است.شناخت نیک و بد فارغ از هر گونه قوم مداری فرهنگی و آزاد از بند های تعصب و تمسخر می تواند به تقویت خصایل مثبت و باارزش کمک کند همان که ترقی و پیشرفت فرهنگی نامیده می شود و این رویکرد در موضع سلبی برای صفات منفی و بد نیز صادق خواهد بود.

10. همانگونه که در ابتدای کتاب گفته آمد : داده های تاریخی اثبات می نماید که ترقی و پیشرفت امری تصادفی یا زائیده مشیت جبر گرایانه نیست .ملت هایی که پیشرفت کردند دارای اوصاف نیکی مانند ایمان ، کار و تلاش ،  شجاعت ، تعلیم و تربیت صحیح ، هوشیاری و زیرکی ، خردگرائی ، دانش دوستی و مهم تر از همه مبتلا به «ویروس میل به پیشرفت» بودند.در نقطه مقابل نیز ملت های عقب مانده غرق در جهالت و غرور و آلوده به بی خردی و بی دانشی اند.از آموزش و پرورش کافی برخوردار نیستند و در بند خرافات و موهومات و گرفتار خود فریبی و دگر فریبی اند ، همان که از آن با نام جهل مرکب یاد می شود.چنین مللی بی خبر از دنیا آماده و مستعد استعمار و فرودستی قدرت های خود کامه می شوند و جاهلانه نام تقدیر بر آن می نهند و راه «تغییر»[3] را بر خود می بندند.

11.ترقی با تغییر مثبت آغاز می شود و لازمه این امر شناخت صفات نیک و بد خود است.نیک و بدی که با معیار ایمان ، خرد و دانش قابل شناخت است.از آنجا که نیک و بد ما یک شبه بوجود نیامده و آنی و خلق الساعه نیست ، همه ما نیازمند تاریخ هستیم تا کشف کنیم که این انباشت های فرهنگی و تراکم های مادی و معنوی ، چرا ؟ چگونه ؟ کی ؟ و به چه دلیل درست شد ؟ چه نتایج و کارکردهایی داشت ؟ و فایده و زیانشان چه بود ؟

12.کتاب حاضر پژوهشی است مقدماتی و اولیه در این باب که محدود به نیمه اول سده نوزدهم و سفرنامه های خارجی آن عصر شده است و از نظر نگارنده برای تمامی دوره های تاریخی و با نقد و سنجش دیگر منابع معتبر ضرورت انجام و تکرار دارد.

13.در این کتاب تلاش گردید به اندازه توان و دانش مولف از مدل های نظری برای تحلیل و تبیین نیک و بد ایرانی و نقش آن در «پیشرفت» یا «عقب ماندگی» سخن گفته شود.این امر نیازمند بهره گیری از مدل های نظری و کشف و ثبت داده های اطلاعاتی در موضوع پژوهش و مهم تر از همه ایجاد متنی همبسته میان تئوری و داده های تاریخی است.کاری ضروری و پرفایده و در عین حال سخت که برخی از پژوهشگران تاریخ معاصر ایران وا می دارد تا از هراس عدم توفیق پای در این راه ننهند و همچنان به توصیف و تکرار وقایع نگاری های پیشین بپردازند[4].

14.اما به نظر مولف و با وام گیری از دکارت ، کسی که از کوه بالا می رود و سقوط می کند بر کسانی که از ترس سقوط کوه نمی روند برتری دارد.

 

 



[1] . از مفاهیم جدیدی است كه از 1980 به بعد توسط یونسكو مطرح شده و تاكید بیشتری بر نیازهای غیر مادی افراد جامعه دارد بنا بر این فرایندی است كه در طی آن با ایجاد تغییراتی در حوزه های اداركی ، شناختی ، ارزشی و گرایشی انسانها ؛ قابلیتها و باورهای جدیدی در آنها بوجود می آورد كه مناسب توسعه است و براثر آن جامعه كنترل موثری را بر محیط طبیعی و اجتماعی اعمال می كند و در این فرآیند برگشت ناپذیر ، معارف ، فنون ، دانش و تكنیك به عناصری كه از پیش وجود داشته افزوده می شود .توسعه فرهنگی به معنای بریدن و گسستن از سنتهای گذشته نیست بلكه درپی گسترش آن است از این روی سنتها و تجارب گذشته از نو و بر اساس نیازها و شرایط تازه باز اندیشی و بازسازی می شود تا جامعه خود را باور و تونائی هایش را شكوفا سازد (ازکیا ، 1381:  20 )

[2] .اصطلاحی که اشاره به دریافت های نادرست سفرنامه نویسان دارد و این به دو دلیل است : نخست نا آشنایی با زیر و بم فرهنگی کشور مقصد و دریافت های سطحی و گذرا از آداب و رسوم و فرهنگ ایشان، و دیگر تعمیم های ناروا که از مشاهده چند مورد جزئی و تسری دادن آن به همه افراد یک گروه یا ملت ساخته می شود.

[3] .ترقی یعنی تغییر مثبت ، و اگر مردمی راضی به تغییر نباشند چگونه می توانند ترقی نمایند !؟

[4] .نگارنده هیچ ادعایی بر توفیق خویش در این زمینه ندارد و ارزیابی کیفیت «تمرین های» خویش در این باره را به خوانندگان نقاد و پرسشگر وا می گذارد و مصرانه خواستار بهره مندی از نظرات انتقادی همه این عزیزان است.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
foot problems
شنبه 18 شهریور 1396 08:25 ب.ظ
My programmer is trying to convince me to move to .net from PHP.
I have always disliked the idea because of the costs.
But he's tryiong none the less. I've been using
Movable-type on a number of websites for about a year and am worried about switching to another
platform. I have heard fantastic things about blogengine.net.
Is there a way I can import all my wordpress posts into it?

Any kind of help would be really appreciated!
Can you get an operation to make you taller?
سه شنبه 17 مرداد 1396 07:03 ق.ظ
What's up mates, good post and pleasant arguments commented at this place, I am truly
enjoying by these.
تکاب
پنجشنبه 22 تیر 1396 01:55 ق.ظ
به شهر زیبای تکاب خوش آمدید. شهر تکاب در آذربایجان غربی قرار دارد و از تهران 540 کیلومتر فاصله دارد:
foot pain every morning
سه شنبه 6 تیر 1396 09:02 ق.ظ
What's up i am kavin, its my first time to commenting anywhere, when i read this
paragraph i thought i could also create comment due to this sensible
paragraph.
https://darcipeels.wordpress.com
سه شنبه 19 اردیبهشت 1396 06:32 ب.ظ
You can certainly see your enthusiasm in the paintings you write.

The arena hopes for more passionate writers such as you who are not afraid to say how they believe.
Always go after your heart.
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 10:13 ب.ظ
Hi, I read your blogs regularly. Your story-telling
style is witty, keep doing what you're doing!
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 04:25 ق.ظ
Excellent post. I was checking constantly this weblog and I am impressed!

Very useful info specially the closing part
:) I deal with such information a lot. I was seeking this particular
information for a long time. Thanks and good luck.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 06:05 ق.ظ
Great beat ! I wish to apprentice while you amend your website, how can i subscribe for a blog web site?
The account helped me a acceptable deal. I had been a little bit acquainted of this your broadcast provided bright clear idea
مصطفی منبری اسكویی
چهارشنبه 30 دی 1394 02:18 ب.ظ
انگار وبلاگ تون رو چك نكردید.لطفا از تلگرام خبرم كنید.ممنون.
09143122125
مصطفی منبری اسكویی
دوشنبه 28 دی 1394 10:57 ق.ظ
سلام جناب دكتر.بنده پزشك عمومی ام.اونروز كه افتخار آشنایی تون رو بدست اوردم عرض كردم كه دو سه تا كتاب تاریخی و جامعه شناسی تونستم بخونم كه نظرم رو جلب كردند.حدس میزنم كتاب شما هم برام خیلی مفید باشه.از كجا میتونم تهیه اش كنم؟
متشكرم.
پرستو
یکشنبه 19 مهر 1394 10:54 ب.ظ
سلام استاد چاپ کتاب جدیدتون رو تبریک میگم.واقعا باعث افتخارمه که چهارسال دانشجوی شما بودم.البته الانم دورادور از علم و دانشتون استفاده میکنم.آرزوی سلامتی وشادکامی دارم براتون
پاسخ دکتر محمد سلماسی زاده : سلام
از محبت شما سپاسگزارم
موفق باشید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر