تبلیغات
داستانهای کوتاه از تاریخ - واكاوی سفرنامه یوشیدا ماساهارو از منظرانحطاط شناسی ایران ( قسمت دوم )
با تاریخ همیشه یک گام جلوتر از دیگرانید !!

واكاوی سفرنامه یوشیدا ماساهارو از منظرانحطاط شناسی ایران ( قسمت دوم )

تاریخ:دوشنبه 23 اسفند 1389-12:03 ق.ظ

واكاوی سفرنامه یوشیدا ماساهارو از منظرانحطاط شناسی ایران ( قسمت دوم )

تلاش برای ایجاد روابط بازرگانی

نخستین هدف سفارت یوشیدا ایجاد روابط بازرگانی میان ایران و ژاپن بود چنانچه در ملاقات با ناصرالدین شاه و درپاسخ به این پرسش كه آیا همه شما برای بررسی وضع بازار ایران به این جا آمده اید ؟ تصریح میكند : " بله البته دولت امپراتوری ژاپن ما را مامور ساخته است كه در باره رابطه بازرگانی مذاكره كنیم " ( ص : 189 ) ماموریتی كه صعوبت و دشواری آن از گذر از كوره راههای خطرناك و بی آ ب و علف ایران هم سختر به نظر می آمد ودر حالی كه به نوشته ماساهارو از ژاپن تا بوشهر را می شد با كشتی های تند رو 45 روزه و با امنیت آمد (ص : 188 ) از بوشهر تا تهران در بهترین وضعیت و با استفاده از چاپار دولتی ،كه كمتر بازرگانی می توانست از آن بهره ببرد، 42 روز راه بود، راهی پر خطر و سهمناك كه دزدان و حرامیان و عوامل طبیعی آن را چنان نا امن كرده بودند كه مسافران و بازرگانان ترجیح می دادند بیشتر شبها و با نیروهای محافظ چنین ریسكی را پذیرا شوند . (صص : 152-142 ) وی بهنگام حركت از بوشهر همراهان خود را چنین آماده این سفر می نماید : " ما سفری دراز در پیش داریم ، ناگزیریم كه بر اسب بنشینیم و چاپار برانیم ، تفنگ و شمشیرمان را برای دفاع همراه داشته باشیم ، برای مقابله با هر پیشامدی آماده باشیم ، در روز مبادا باید برای حفظ خودمان بجنگیم، هرجا كه به آب دسترسی نباشد باید با بی آبی و تشنگی بسازیم ، اگر جای خوابیدن و آسودن پیدا نكردیم باید بی آن سر كنیم روزها باید بیاسائیم و شبها در تاریكی راه بپیمائیم "  بازرگانان ژاپنی با شنیدن این مقدمات چنان دچار حیرت و ترس شدند كه خواستار بازگشت به كشورشان شدند اما با اصرار و الزام یوشیدا با بی میلی و اجبار به سفر خود ادامه دادند (صص : 85-84 ) تجارت و بازرگانی از نخستین پیش شرطهای توسعه و نوسازی هركشوری است كه البته در گروه عوامل اساسی تر دیگری مانند امنیت می باشد و طبیعی است كه با اوضاع آن روز ایران ناسازگار و غیر ممكن می نمود. نا امنی فعالیتهای بازرگانی تا آن حد بود كه به نوشته یوشیدا : هرگاه می خواستم از وضع تجارت و صنعت ایران اطلاعاتی بدست آورم حضور مامران دولتی در كنارم باعث می شد تجار و صنعتگران ایرانی از ترس ایشان حرفی نزنند ( ص : 56 ) و برخلاف دولتهای جدید اروپایی كه بر آمده از نظام بازرگانی و خدمتگزار بورژوازی بودند و منافع ملی خود را در حمایت از بازرگانان و توسعه تجارت و صنعت خود می دادند در ایران این عصر ماموران دولتی شانی بالاتر از تجار و بازرگانان داشتند و به نوشته این ژاپنی نكته سنج ، حتی اگر كار شرم آوری هم با تجار و كسبه می كردند باز آزمندانه از آنها توقع داشتتند و می خواستند سر كیسه اشان كنند . ( ص : 52 ) وی در جای دیگری از كتابش می نویسد : " پایه و مقام ماموران دولت بالاتر از اهل كسب است و دیوانسالاران به كار و شغل خودشان می بالند ، حتی بازرگانهای ثروتمند هم در برابر ماموران دولت متواضع هستند " ( ص : 228 ) اما در نظام جدید دولت زایید بورژوازی  و حافظ منافع آن است كه به شكل بی سابقه ایی با مصالح ملی این دولت ها انطباق دارد .بی دلیل نیست كه در همه پیمانهایی كه در ایران عصر قاجاری قدرت های بزرگی چون روسیه و انگلستان به ایران تحمیل می كردند تجارت و بازرگانی و حمایت از بازرگانان خودشان ، از مهمترین مواد عهد نامه هایی مانند گلستان و تركمان چای با روسیه و مجمل و مفصل با بریتانیا می باشد.نكته دیگر آن بود كه بازرگكانان ایرانی علی رغم تمول نمی توانستند ثروتمند باشند چون باید حكام دولتی را در سرمایه خود شریك سازند و در واقع در چنین وضعی دولت سرباز مردم و تجارت آزاد بود نه حامی آن و چون حرص و ولع سیری ناپذیر مقام های دولتی ایشان را وا میداشت كه تنها منافع خود را ببینند ، نمی توانستند كارها را به حسن اداره و صلاح حكومت انجام دهند . (ص: 51 ) در چنین بازار غیر رقابتی به نوشته ماساهارو بازاریان اجناس خود را به ده برابر قیمت میفروختند و برای ارزان بودن آن قسم دروغ می خوردند (ص : 174) از مهمترین اسباب عدم شكوفایی تجارت در ایران نبود راهها مناسب و امن بود در همین سفرنامه گفته شده كه هیات ژاپنی در سر راه خود از بوشهر به برازجان چیزی نمانده بود كه در زیر طوفان شن زنده به گور گردند. (ص :90-89 ) وی می افزاید برای رسیدن به شیراز از گردنه های وحشتناك دالكی در حالی عبور كردیم كه یقین داشتم اگر از قاطر به آن دره مخوف سقوط كنیم " استخوانهایمان ریز ریز خواهد شد از این خیال موی تنمان از ترس راست ایستاد " (ص:94) نكته دیگر در اینجا مالیاتهاست یوشیدا در جایی از كتابش نوشته كه در ایران انواع مالیات ها وجود دارد كه همگی در نهایت از جیب مردم بینوا می رود و به خزانه شاه واریز می گردد كه میزان آن سالانه 40 میلیون قران است (صص:214-213) اما با تعجب می نویسد كه این مالیات صرف آبادی كشور نمی گردد و صرفا برای مخارج شاه و دربار هزینه می گردد . وی می گوید در پرتگاههای دالكی (بین بوشهر و كازرون ) پلی ساخته بودند بطول 1.62 كیلومتركه تنها راه عبور كاروانیان بود  و عجیب آنكه " همه با پول مردم نیكوكار ساخته شده و هیچ ربطی به دولت ایران ندارد.ماموران دولت تنها همشان بیشتر گرفتن مالیات از رعایاست و مالیات را غنیمت آسمانی می دانند " (ص: 96) كه این نشان آشكاری از گسست دولت وملت است گسستی كه از مهمترین عوامل عقب ماندگی و انحطاط می باشد.حتی هنگامی كه از استبداد شاه سخن می گوید با تمجید از راه تهران – قزوین می افزاید " نمی توانم بگویم كه استبداد فایده ای به حال مردم ندارد زیرا كه این راه را پادشاه مستبد ایران ساخته یود و به تعمت وجود این راه مسافرانی چون من می توانستند راحت سفر كنند و در منزلگاههای خوب بیاسایند " (ص:222) و این ذم شبیه به مدح می رساند كه تنها فایده استبداد برای مردم ایران ، با آن در آمد 40 میلیون قرانی كشیدن همین قطعه راه 40 كیلومتری ازمسیر140كیلو متری تهران قزوین بوده است.توصیفات دیگر ماساهارو از راههای ایران نیز بیان سختی و طاقت فرسا بودن سفر در است ، می گوید یافتن آب در راههای ایران شبیه بدست آوردن "كانرو"[1] (داروی آسمانی یا انگبینی كه از دست قدیس بودایی می نوشند و آدمی را زنده می كند) می باشد. (ص: 96) در شرح اوضاع نابسامان چاپارخانه ایران نینویسد چون حكام پول لازم را برای احیاء،نگاهداری و توسعه كاروانسراها بكار نمی برند چاپارخانه دارها هم با استند به شیوه ایشان نیبت به رسیدگی به اسبان و چاپارخانه كوناهی میكنند     " یك ضرب المثل ژاپنی می گوید زیردستان زود شیوه بالا دستان را در پیش می گیرند" (ص:128)

 



[1] - KANRO




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
How do you grow?
جمعه 17 شهریور 1396 01:25 ق.ظ
Superb blog! Do you have any hints for aspiring writers?
I'm planning to start my own website soon but I'm a little lost on everything.

Would you advise starting with a free platform like
Wordpress or go for a paid option? There are so many
options out there that I'm totally confused .. Any ideas?
Appreciate it!
http://unequaledelatio90.jimdo.com/
چهارشنبه 18 مرداد 1396 12:56 ب.ظ
After going over a handful of the blog articles on your web site, I honestly like your
way of writing a blog. I saved it to my bookmark website list and will be checking back in the near future.
Please visit my web site too and tell me how you
feel.
Marshall
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:54 ب.ظ
You need to be a part of a contest for one of the
best blogs on the web. I am going to highly recommend this blog!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر