تبلیغات
داستانهای کوتاه از تاریخ - قانون یا زور ! کدام بهتر است ؟
با تاریخ همیشه یک گام جلوتر از دیگرانید !!

قانون یا زور ! کدام بهتر است ؟

تاریخ:چهارشنبه 3 اسفند 1390-07:04 ب.ظ

پیدایش نخستین دولتها در تاریخ بشری همراه و برخاسته از زور بوده است ، در میان اندیشمندان سیاسی قدیمی ترین نظریه در باره منشاء دولت مربوط به تئوری زور و غلبه The Theory Of Force   می باشد ، همان که استفان لیكاك [1] آن را چنین خلاصه می کند :

 "دولت و حكومت ثمره تعدی بشر به همنوع است "
بر اساس این نظریه سرآغاز تاریخ دولت به اسارت و بردگی بشر بوسیله بشر برمی گردد و منشاء دولت غلبه اقویا بر ضعفا و در مجموع سلطه طلبی بوسیله زور جسمی است و رشد تدریجی از قبیله به سلطنت و از سلطنت به امپراتوری چیزی جز ادامه همین جریان نیست به استناد این نظریه غلبه انسانهای قوی بر ضعیف در هماهنگی بانظام طبیعی و تئوری بقای انسب داروین ، دولت را درست می كند كه ریشه و منشاء آن قهر وغلبه و زور است و زور نه تنها منشاء دولت كه عامل بقای آن است و دولت هرگاه بی زور شود محكوم به فناست.( عالیخانی ، 1373 : 93-91 )
اما همزمان با رشد و بلوغ عقل و دانش بشری اندیشمندان سیاسی اجتماعی تلاش كردند منشاء پایدار تری برای دولت بیابند ، گروهی از ایشان نظریه حاكمیت تئوكراتیك را ارایه كردند و عده ایی دیگر تئوری حاكمیت دمكراتیك را برتر دانستند و این دو بنیان نظریه های بعدی درباره منشاء دولت و توزیع قدرت را شكل دادند براین اساس در حالی كه طرفداران نظریه تئوكراتیك مدعی بودند حاكمیت از خداوند ناشی می شود و فرمانروایان حق حكومت و فرمانروایی را از خداوند به دست می آورند ، پیروان نظریه حاكمیت دمكراتیك ( مردم سالاری ) بر این نكته پای می فشردند كه اساس قدرت ناشی از مردم است و همه افراد در تعین سرنوشت و حاكم خود باهم برابرند و هیچ فرد و گروهی را بردیگری برتری نیست ( طباطبایی موتمنی ، 1386 : 63-61 ) طرفداران نظریه دوم به تدریج به فكر افتادند سندی كتبی برای پاسداشت حقوق اساسی و آزادی های فردی و تعیین محدوده قدرت و اختیارات حكومتها تهیه كنند و آن را به مثابه یك قرارداد اجتماعی و میثاق ملی معرفی نمایند از این روی فكر تهیه و تصویب قانون اساسی از نیمه سده 18 م بر اساس آرای كسانی همچون روسو[2] تقویت شد و با تصویب قوانین اساسی آمریكا (1783 ) و فرانسه ( 1789 ) رنگ واقعیت به خود گرفت.
قوانین اساسی با خصوصیاتی نظیر کلی بودن ، اتکاء به اصول معقول و منطقی ، تطبیق با مبانی اعتقادی جامعه ، قابلیت اجرا داشتن ، وضوح و قاطعیت ، عدم تعارض و فصل بندی منظم ( مدنی ، 1387 : 41-38 ) ؛ بعنوان مهم ترین سند حقوق اساسی هر كشور شناخته می شود که در آن هم به تبیین منشاء قدرت و حاکمیت سیاسی پرداخته می شود  و هم شکل و اندازه دولت و حقوق ملت تشریح می گردد و در عین حال با محدود و مشروط کردن قدرت حكومت تلاش می شود از حقوق فردی در برابر اقتدار حکومتها پاسداری شود و همزمان منشاء حاکمیت سیاسی تبیین گردد.

اما در ایران از دیر باز منشاء دولت و قدرت سیاسی با آمیزه ایی از تئوری فره ایزدی و نظریه مشروعیت زور و غلبه پدید آمده بود و در استمرار تاریخی آن ، فرضیه الحق لمن غلب[3] قدرت عالیه و بی چون چرایی را برای پادشاه فراهم می آورد.این قدرت نامحدود ، مطلق و غیر قابل تشكیك بود و کمتر طبقه یا قانونی می توانست آن را مهار کند و در سطوح پایین تر از طریق حاکمانی که سخت می کوشیدند در همه موارد خود را به شاهنشاه یا سلطان تشبیه نمایند تقلید و در سراسر کشور اعمال می گشت و بدین گونه جز خواست و اراده ایشان قانون دیگری وجود نداشت حتی در سالهای پیش از مشروطه لفظ قانون بصورتی باور نكردنی مبهم و هراس آور بود.[4] بنا بر نوشته یکی از  گزارشگران آن عصر حتی لفظ قانون نوعی ناسزا و اتهام و معادل با کفر و ضلال دانسته می شد. [5]
در این دوران هر چند تلاشهایی برای آشنایی مردم با معنا و مفهوم قانون انجام می شد اما این لفظ همچنان پر ابهام بود و سخنواران و نویسندگان هریک به فراخور سطح آگاهی و گستره خواسته های خویش معنایی از آن می جستند[6] و آن را با اهداف خود همراه می ساختند پس
 می توان گفت نخست لازم بود تعریفی روشن از قانون و نقش آن در مشروعیت دولت انجام شود ، كاری كه تا زمان تالیف كتاب حقوق اساسی ، محمد علی فروغی ، امكان پذیر نشد. چنانچه گفته شد بیشتر منشاء حكومت خواست الهی و تئوری زور و غلبه معرفی می شد و برای مردم و خواسته های ایشان هیچ جایگاهی در نظام قدرت منظور نمی گشت ، همین مساله حكومت دلبخواهی و خودكامانه قاجارها را تشدید می كرد و آن را بصورت نمونه منحصر به فردی در می آورد که در آن هیچ حقی برای مردم به رسمیت شناخته نمی شد. از این روی است که می توان گفت مهم ترین ثمره وجودی انقلاب مشروطه و مجلس اول شورای ملی ایران به رسمیت شناختن حق برای مردم بود حقی که می توانست دولت و منشاء آن را محدود به قانون نماید ، از خواسته های عمومی و مصالح جمعی دفاع كند ، بر آزادی ها و حقوق افراد مهر تایید بزند و انتخاب و باز خواست از حكومت را برای ایشان به ارمغان آورد. این رویكرد ، قانون اساسی و متمم آن را در راس نظام حقوقی كشورقرار می داد .بدین سان  نمایندگان مجلس اول شورای ملی با پیروی از مدل حقوقی نظام جدید برای نخستین بار با گذر از تئوری غلبه و زور و فره ایزدی ، مشروعیت حکومت و منشاء قدرت آن را خواست مردم اعلام کردند[7] .
همین تغییر منشاء قدرت و تحدید آن در گیری میان شاه و مجلس را اجتناب ناپذیر می ساخت و طیف گسترده ایی از مخالفان سنتی را در برابر پارلمان قرار می داد. نظام حکومتی پارلمانی که در متمم قانون اساسی گنجانده شده بود از دوبخش اصلی تشکیل می شد : بخش نخست اصول تساوی حقوقی ایرانیان در برابر قانون ، حفظ جان ، مال و شرف و مصونیت از تعرض خود سرانه و آزادی اجتماعات و مطبوعات را در برمی گرفت و در بخش دوم اصل تفکیک قوا پذیرفته شده بود و قدرت نه در قوه مجریه بلکه در قوه مقننه متمرکز می شد مجلس اکنون حق انتخاب ، بازرسی وانفصال نخست وزیر و کابینه ، قضاوت در باره تخلفات وزرا و تصویب سالانه همه هزینه ها را هم بدست آورده بود .
از سوی دیگر در یک چرخش آشکار از تئوری های پیشینی قدرت ، منشاء حاکمیت شاه ، مردم و حق انتخاب ایشان اعلام شده بود فقط یک منبع مهم قدرت یعنی امتیاز تعین نیمی از اعضای سنا برای شاه مانده بود ولی 43 سال هیچ مجلس سنایی تشکیل نشد . نمایندگان دوتعدیل عمده در ترجمه قانون اساسی بلژیک انجام دادند تا  با اوضاع و شرایط جامعه ایران منطبق شود .آنها وجود انجمن های ایالتی را به رسمیت شناختند و اختیار نظارت تامه در اصلاحات راجع بمنافع عامه را با رعایت حدود قوانین مقرره به آنها اعطا کردند و بر اهمیت مذهب و رهبران دینی صحه گذاشتند و هیاتی متشکل از مجتهدان ، برای بررسی و تطبیق قوانین با اسلام وعدم مغایرت آنها با شریعت به تشکیلات مجلس افزوده شد . بدین وسیله اعتقادات مذهبی با برداشتی نوین از حکومت ( که از نظرات منتسکیو ناشی می شد ) ترکیب شده بود پس به قول منتسکیو ، روح جامعه به تدوین قوانین مشروطه کمک کرده بود ( آبراهامیان  1379 : 115-114 )
پس از مقاومت های اولیه شاه در برابر متمم قانون اساسی و در پی اعتراضات گسترده مردمی سرانجام محمد علی شاه با فروتنی در مجلس ظاهر شد و قول داد به قانون اساسی احترام بگذارد و متن آن را همراه با متمم با مهر خود تایید کرد و بدین گونه حاکمی که تداوم نظام استبدادی قاجار را در سر داشت نسبت به پذیرش اندیشه برابری ، برادری ، قانون  و نوسازی مدل اگوست کنتی سوگند یاد کرده بود  ( همان  : 117-115 ) .

کتابنامه

آبراهامیان ، ارواند ، 1379 ، ایران بین دو انقلاب ، تهران ، نشر نی ، چ 5

طباطبایی موتمنی ، منوچهر ، حقوق اساسی ، تهران ، نشر میزان ، 1386 ، چ 11

عالیخانی ، محمد ، حقوق اساسی ، تهران ، انتشارات دستان ، 1373 ، چ 1

فروغی ، محمد علی ، ( ذکاء الملک ) ، حقوق اساسی ( یعنی ) آداب مشروطیت دول ، به کوشش علی اصغر حقدار ، تهران ، انتشارات کویر ، 1382

كاشانی،میرزا سید حسن ، 1380 ، مكالمه سیاح ایرانی با شخص هندی، به كوشش غلام حسین میرزا صالح ، تهران ،كویر  

مدنی ، سید جلال الدین ، كلیات حقوق اساسی ، تهران ، انتشارات پایدار ، پاییز 1387 ، چ 19

میرزا ملکم خان ، روزنامه قانون ، تهران ، انتشارات کویر ،زمستان 1369، چ1

ناظم الاسلام کرمانی ، محمد بن علی ، 1346 ، تاریخ بیداری ایرانیان ، به اهتمام علی اکبر سعیدی سیرجانی  ، تهران:بنیاد فرهنگ ایران، مجلد اول.

 

 

 



[1] - Stephan Leacock

[2] - John Jacques Rousseau

[3] - حق با غلبه کنندگان و زورمندان است

[4] - به نوشته سید حسن کاشانی مدیر روزنامه حبل المتین در تهران ، قانون لفظی است كه چون به زبان جاری شود عموما از آن متوحش می شوند " ... متشرعین تصور میكنند كه قانون یعنی اباحه منكرات و شیوع فواحش ... جهال خیال میكنند قانون یعنی فرنگی شدن ... دولتیان همچون می پندارند كه قانون یعنی سلب اختیارات مطلقه از ایشان ... این است كه لفظ قانون در ایرانیان هیبتی بزرگ و عظمتی فوق عظمت ها پیدا كرده و هر كس این لفظ را به زبان آوردگویا كفر گفته یا زندقه بافته است . " (كاشانی ،1380،ص 219)

[5] - ناظم الاسلام کرمانی در حدود سال های 1322 ق ( 1904 م ) از سید جمال الدین اسد آبادی چنین یاد می کند : " گاهی او را بابی و گاهی دهری و طبیعی معرفی می کردند و به لفظ سید جمال الدین قانونی سید  را میشناسانیدند و قانون را مرادف  کفر می نمایانیدند و تا چهار پنج سال قبل این لفظ قانون فحش و سبب اتهام بود  " ( ناظم الاسلام کرمانی ، 1346 :ص 63 /مقدمه).

[6] - برای نمونه در اولین شماره روزنامه قانون چنین آمده بود : « هیچ کس در ایران مالک هیچ چیز نیست ، زیرا قانون نیست ، حاکم تعیین میکنیم بدون قانون ، سرتیپ معزول میکنیم بدون قانون ، حقوق دولت را میفروشیم بدون قانون ، بندگان خدا را حبس میکنیم بدون قانون ،خزانه میبخشیم بدون قانون ،شکم پاره میکنیم بدون قانون ... » و در دومین شماره :  « اگر صاحب دین هستید قانون بخواهید ،اگر خانه شما را خراب کرده اند قانون بخواهید ،اگرشعور دارید قانون بخواهید ،اگر مواجب شما را خورده اند قانون بخواهید ، اگرمناصب و حقوق شما را به دیگران فروخته اند قانون بخواهید ، اگر فقیر هستید قانون بخواهید ،اگر رحم دارید قانون بخواهید ، اگر آدم هستید قانون بخواهید ... » ( میرزا ملکم خان ، 1369 : 3-1 )

[7] - اصل سی و پنجم متمم قانون اساسی اعلام می کرد : سلطنت ودیعه ایست که به موجب الهی از طرف ملت به شخص پادشاه مفوض شده.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Buy generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 10:10 ب.ظ

Truly tons of valuable information.
estudios de cialis genricos does cialis cause gout cialis 20 mg best price generic cialis levitra look here cialis order on line effetti del cialis cialis usa cost usa cialis online buy cialis uk no prescription we recommend cialis best buy
Generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 02:40 ق.ظ

Thank you. Ample content!

buy brand cialis cheap online cialis cialis daily dose generic discount cialis cialis patentablauf in deutschland cialis efficacit cialis cipla best buy cialis pills we like it cialis price dose size of cialis
Cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:46 ق.ظ

Truly quite a lot of wonderful material!
buy brand cialis cheap cialis generico postepay cialis dose 30mg cialis mit grapefruitsaft cialis generico online buy cialis online nz weblink price cialis cialis uk next day canadian cialis cialis free trial
Cialis 20 mg
سه شنبه 13 آذر 1397 10:14 ب.ظ

Cheers. An abundance of advice!

cialis generico lilly cialis kaufen cialis billig low cost cialis 20mg cialis 100mg suppliers the best choice cialis woman acheter du cialis a geneve tadalafil tablets cialis australian price miglior cialis generico
buy cialis cheap
سه شنبه 13 آذر 1397 11:24 ق.ظ

Seriously lots of good data.
cost of cialis per pill link for you cialis price what is cialis cuanto cuesta cialis yaho cialis 5 mg cialis generisches kanada viagra vs cialis vs levitra generic cialis in vietnam cialis 30 day sample cialis generico en mexico
buy cialis uk
دوشنبه 12 آذر 1397 11:43 ب.ظ

Good write ups. Kudos!
cialis italia gratis cialis dosage recommendations cialis kaufen cialis with 2 days delivery cialis patent expiration cialis lilly tadalafi cialis vs viagra price cialis wal mart pharmacy cialis therapie cialis online
Buy cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 10:51 ق.ظ

Thanks. Ample posts!

link for you cialis price prices on cialis 10 mg generic cialis tadalafil cialis for daily use cialis for sale in europa cialis professional yohimbe buy cialis sample pack cialis pills price each canadian drugs generic cialis cialis generika
buy cheap cialis coupon
یکشنبه 11 آذر 1397 11:13 ب.ظ

You reported this effectively!
cialis bula cialis rezeptfrei cialis 20 mg cut in half buy cialis uk no prescription cialis 100 mg 30 tablet look here cialis cheap canada interactions for cialis tadalafil 20mg cialis manufacturer coupon miglior cialis generico
buy cialis online cheap
یکشنبه 11 آذر 1397 10:08 ق.ظ

You've made your point.
brand cialis nl price cialis per pill tadalafil 10 mg walgreens price for cialis cialis great britain cialis kamagra levitra canada discount drugs cialis cialis reviews cialis 5 mg scheda tecnica click here cialis daily uk
buy cialis online cheap
شنبه 10 آذر 1397 11:23 ب.ظ

You revealed that perfectly.
cialis taglich cialis soft tabs for sale buy cialis cheap 10 mg cialis alternative generic cialis 20mg uk ou trouver cialis sur le net brand cialis nl prices for cialis 50mg only here cialis pills ou trouver cialis sur le net
buy cialis pills online
شنبه 10 آذر 1397 10:08 ق.ظ

Nicely put. Thanks a lot!
order cialis from india tadalafil generic cialis levitra canadian discount cialis generic cialis review uk cialis qualitat cialis daily cialis 100 mg 30 tablet cialis generic tadalafil buy india cialis 100mg cost
Buy cialis online
جمعه 9 آذر 1397 10:50 ب.ظ

You said it very well..
generic cialis tadalafil generic cialis at walmart cialis rezeptfrei cialis daily new zealand canada discount drugs cialis side effects of cialis prezzo di cialis in bulgaria we recommend cheapest cialis cialis 5 mg scheda tecnica generic cialis 20mg uk
buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 10:55 ق.ظ

Awesome knowledge. Thanks a lot!
cialis 10 doctissimo brand cialis generic viagra cialis levitra low dose cialis blood pressure american pharmacy cialis cialis tadalafil when can i take another cialis we recommend cialis info american pharmacy cialis prix de cialis
Buy generic cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:48 ب.ظ

You have made your point.
cialis super acti we choice cialis pfizer india cialis online cialis tablets for sale buy cialis callus cialis sans ordonnance online prescriptions cialis cialis preise schweiz cialis arginine interactio
buy cialis delhi
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:29 ب.ظ

Nicely put, Appreciate it.
cialis et insomni callus cialis generico en mexico cialis 20 mg cost we use it 50 mg cialis dose buy cialis cheap 10 mg cialis prices in england online cialis cialis super acti cialis manufacturer coupon
Cialis generic
چهارشنبه 7 آذر 1397 11:56 ب.ظ

Thanks, Plenty of data!

cialis daily generic cialis tadalafil cialis side effects dangers cialis price in bangalore when will generic cialis be available 40 mg cialis what if i take we choice cialis uk cialis tablets cialis patentablauf in deutschland cialis australian price
buy cialis without a doctor's prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 11:46 ق.ظ

Lovely facts, Regards.
look here cialis order on line get cheap cialis generic cialis at the pharmacy generic cialis cialis 20mg generic cialis 20mg uk cialis australian price cialis dose 30mg recommended site cialis kanada cialis baratos compran uk
buy cialis pills
دوشنبه 9 مهر 1397 08:17 ب.ظ

You actually explained that exceptionally well!
cialis 20 mg i recommend cialis generico cialis generico lilly generic cialis at the pharmacy cipla cialis online cialis 5 mg para diabeticos click now buy cialis brand we choice free trial of cialis look here cialis order on line buy brand cialis cheap
buycialisky.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 01:50 ب.ظ

Kudos. Ample content.

side effects for cialis cialis herbs where cheapest cialis where to buy cialis in ontario cialis price thailand cialis soft tabs for sale cialis 5 mg effetti collateral what is cialis prezzo cialis a buon mercato cialis for bph
http://cialisky.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 04:48 ب.ظ

Well spoken genuinely. !
cialis side effects cialis canada cialis 100mg suppliers prescription doctor cialis cialis dosage recommendations cialis dosage amounts precios cialis peru how to purchase cialis on line tarif cialis france cialis free trial
viagravipsale.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:04 ب.ظ

You suggested it effectively!
cialis qualitat generic cialis 20mg tablets fast cialis online we recommend cheapest cialis cialis 10 doctissimo cialis 5mg prix click here cialis daily uk cialis generico online prescription doctor cialis cialis coupon
where do i buy viagra
سه شنبه 23 مرداد 1397 10:22 ق.ظ

Many thanks, Terrific information.
is it legal to buy viagra where can u buy viagra buy viagra online no prescription buy viagra online forum buy viagra now online buy viagra onlines best buy for viagra online viagra prescription find viagra price of viagra
how to get cialis without doctor
سه شنبه 23 مرداد 1397 01:48 ق.ظ

Wonderful facts. Thanks a lot.
online cialis cialis prezzo in linea basso cialis dose 30mg tadalafilo we choice free trial of cialis click now buy cialis brand prescription doctor cialis precios cialis peru overnight cialis tadalafil cialis 10 doctissimo
Cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 05:34 ب.ظ

Nicely put, Thanks a lot.
cialis professional from usa the best site cialis tablets where do you buy cialis buying brand cialis online precios de cialis generico cialis dosage recommendations cipla cialis online overnight cialis tadalafil how much does a cialis cost cialis 50 mg soft tab
Viagra canada
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 06:32 ب.ظ

Appreciate it, Ample info!

pharmacy viagra online where can i buy viagra safely online buy cheap viagra pills online get viagra cheap buy super viagra how do i order viagra online purchase viagra where can you buy viagra online viagra no rx buying viagra online uk
Cialis generic
شنبه 18 فروردین 1397 08:58 ق.ظ

With thanks. Numerous advice!

we choice cialis pfizer india cialis 05 cialis daily new zealand how to buy cialis online usa 5 mg cialis coupon printable cialis prezzo al pubblico cialis 5 mg para diabeticos cialis manufacturer coupon cialis generico in farmacia cialis usa cost
Cialis prices
شنبه 4 فروردین 1397 08:30 ق.ظ

With thanks. Excellent stuff!
cialis generico lilly 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis sans ordonnance cialis baratos compran uk cialis cuantos mg hay achat cialis en suisse cialis daily american pharmacy cialis look here cialis cheap canada viagra or cialis
http://underwooducxmwmirfe.jimdo.com/
جمعه 30 تیر 1396 12:18 ب.ظ
Thanks for finally talking about >داستانهای کوتاه از
تاریخ - قانون یا زور ! کدام بهتر است ؟ <Liked it!
https://dannadeaville.wordpress.com
سه شنبه 2 خرداد 1396 08:23 ق.ظ
With havin so much content and articles do you ever
run into any problems of plagorism or copyright infringement?
My site has a lot of unique content I've either created myself
or outsourced but it appears a lot of it is
popping it up all over the web without my agreement.
Do you know any techniques to help stop content from being ripped off?
I'd certainly appreciate it.
Teena
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:07 ب.ظ
Hey there! This is my first comment here so I just wanted to give a quick shout out
and tell you I truly enjoy reading through your blog posts.
Can you suggest any other blogs/websites/forums that cover the same subjects?

Thanks a lot!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30