تبلیغات
داستانهای کوتاه از تاریخ - مدرنیته ایرانی و پرسش هایی مهم تر از پاسخ
با تاریخ همیشه یک گام جلوتر از دیگرانید !!

مدرنیته ایرانی و پرسش هایی مهم تر از پاسخ

تاریخ:دوشنبه 7 بهمن 1392-12:32 ب.ظ

جریان نوسازی درتاریخ معاصر ایران با جنگ های ایران و روسیه و شکست نظامی ، و پیامد های فرهنگی اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی آن پیوندی ناگسستنی دارد.می توان پذیرفت که سطح اول نوجویی در خاندان قاجار و نخبگان سیاسی همچون خاندان قائم مقام ، متوجه یافتن علل شکست از روسیه و آموزش اسباب برتری اروپا بود.از آنجا که شکست نظامی عامل این توجه بود بصورت طبیعی توجه خاندان حاکم به نوسازی نظامی جلب شد.برای ایران نقطه ثقل پیمانهایی که با فرانسه وانگلستان منعقد گردید تجهیزات و آموزش های نظامی نوین بود و برای غربیان مسائل اقتصادی و تلاش برای مهار کردن رقبای بین المللی در اولویت قرار داشت.

عباس میرزا فرماندهی نیروهای ایرانی را طی دو نبرد با روسیه بعهده داشت و همین مساله توجه او را به نوسازی نظامی جلب کرد فرستادگان فرانسوی و انگلیسی و حتی روسی همگی به روشنگری و نوخواهی وی اشاره کرده اند.اما براستی عباس میرزا چه درکی از مدرنیته و شرایط و الزامات آن داشت ؟
فرستاده ناپلئون بناپارت با اشاره به ملاقات خودش با شاهزاده گوشه هایی از این سطح درک و هوشیاری را بیان کرده است :
او به من نشان داد كه چه‏اندازه از آمدن یك فرانسوى به اردوگاهش خشنود است و چقدر علاقمند مى‏باشد كه از دهان من وقایعى را كه بتازگى در اروپا رخ داده است بشنود. در آغاز من خواستم از كامیابیهائى كه او در پاى دیوارهاى ایروان بهره‏اش گردیده به او شادباش بگویم ولیكن او چشمان خود را به زیر انداخت و دستش را به پیشانى برد مثل مردى كه از یادبود غمناكى رنج مى‏برد. و سپس به من خطاب كرد و تقریبا چنین عباراتى را گفت:

«اى مرد بیگانه، تو این ارتش، این دربار و تمام دستگاه قدرت را مى‏بینى ولى گمان مبر كه من مرد خوشبختى باشم. افسوس! چگونه من مى‏توانم كه چنین باشم؟ مانند موجهاى خشمگین دریا كه در برابر صخره‏هاى استوار خرد مى‏شوند تمام كوششها، دلاوریهایم در برابر سپاه فالانژ روسها شكست خورده است. مردم فیروزیهاى مرا سخت مى‏ستایند درحالى كه من به تنهائى از ضعف خود آگاهم.

چه كرده‏ام كه مورد احترام جنگجویان غرب واقع شده‏ام؟ چه شهرى را من تسخیر كرده‏ام؟ چه انتقامى از مستولى شدگان به استانهایمان تاكنون توانسته‏ام كه بكشم؟

من جز با چهره‏اى شرمگین نمى‏توانم بر ارتشى كه پیرامون مرا گرفته‏اند دیده بیفكنم. هنگامى كه باید نزد پدرم برسم چه خواهد شد؟ از شهرت فیروزیهاى ارتش فرانسه آگهى دارم و همچنین دانسته‏ام كه دلاورى روسها در برابر ایشان جز یك ایستادگى بیهوده نیست. با اینهمه یك مشت سرباز اروپائى تمام دسته‏هاى سپاه مرا با ناكامى مواجه ساخته و با پیشرفتهاى تازه خود ما را تهدید مى‏كند. رود ارس كه سابقا همه آن درمیان استانهاى ایران روان بود امروزه سرچشمه‏اش در زمین بیگانه است و به دریائى مى‏ریزد كه پر از كشتى دشمنان ماست.»

در تمام دوران كوتاهى كه من در اردوگاه عباس میرزا بودم فرصت بسیارى یافتم كه با او هم‏صحبتى كنم و درستى اندیشه‏اش را ارزیابى نمایم: او از چیزهاى‏ پوچ و یاوه دورى مى‏كرد و پرسشهایش داراى هدفهاى مهم بود. یك روز به من گفت: «آن‏چه توانائى است كه شما را تا این اندازه از ما برتر ساخته است. دلایل پیشرفت شما و ضعف ثابت ما كدام است. شما هنر حكومت نمودن هنر فیروزى یافتن هنر به كار انداختن همه وسایل انسانى را مى‏دانید؛ در صورتیكه ما گوئى محكوم شده‏ایم كه در لجن‏زار نادانى غوطه‏ور باشیم و بزور درباره آینده خود مى‏اندیشیم. آیا قابلیت سكونت و بارورى خاك و توانگرى مشرق زمین از اروپاى شما كمتر است شعاعهاى آفتاب كه پیش از آنكه به شما برسد نخست از روى كشور ما مى‏گذرد آیا نسبت بشما نیكوكارتر از ماست؛ آیا آفریدگار نیكى‏دهش كه بخششهاى گوناگون مى‏كند خواسته كه به شما بیش از ما همراهى كند؟ من كه چنین باور ندارم».

«اى بیگانه به من بگو كه چه باید بكنم تا جان تازه‏اى به ایرانیان بدهم؟ آیا من هم باید كه مانند این تزار مسكوى كه كمى پیش از این از تختش پائین مى‏آمد تا شهرهاى شما را تماشا كند از ایران و تمام این دستگاه پوچ ثروت دست بكشم؟

یا بهتر این است كه به مرد خردمندى بچسبم و هرچه را كه یك شاهزاده باید بداند از او بیاموزم؟ براى من داستان جالب یك جوان یونانى را نقل كرده‏اند كه سابقا كناره ایتاك را ترك گفت تا به جستجوى پدرش پردازد و كرانه‏ها و جزایر دریاى سفید ( مدیترانه ) ، شامات، مصر و یونان را با كامیابى پیمود. حال به من بگو كه این داستان چه‏اندازه صحت دارد؟ به من بگو كه وضع كنونى این نواحى آنقدر مشهور كه تقریبا براى ما ناشناخته مى‏باشد چیست؟ آیا در آنجا نام شاهان مشهور را كه صیت شهرت آنان به زحمت به ایران رسیده و ما در اینجا از آنها تصور مبهمى داریم به یاد دارند»؟

این پرسشهاى بسیار، مرا سخت به شگفتى انداخت. در تركیه هرچه آدم دیدم همه در نادانى وحشتناكى غوطه‏ور بودند و اطلاعاتشان سطحى و بیهوده بود.پس براى من خیلى تازگى داشت كه شاهزاده جوان مسلمانى نشان بدهد كه نه تنها خیلى میل دارد كه از آنچه این روزها در اروپا مى‏گذرد آگاه گردد بلكه با وقایع خیلى برجسته روزگار باستان نیز آشنا شود. كاملا محسوس است كه من نمى‏توانستم حس كنجكاوى او را جز بطور خیلى ناقص راضى گردانم. من با كمال اختصار از انقلابات تدریجى كه از دوران افسانه‏اى تاكنون رخ داده و چهره امپراطوریها را اغلب تغییر داده است برایش نقل كردم و كوشیدم كه به او دلائلى را كه سیاستمداران نامدار ما بر سرنوشت ملتها، بسیار مؤثر مى‏دانند بیان كنم. شاهزاده اغلب درباره ناپلئون از من مى‏پرسید كه «چند سالش است؟ چهره‏اش؛ شكل خطوط سیمایش، رنگ موهایش چگونه است؛ آیا ریش انبوهى‏ دارد؟ آیا زنهاى بیشمارى دارد؟ آیا فارسى مى‏داند؟»[1]

عباس میرزا با تاریخ آشنا بود ، پرسش گری اش راهی به سوی کشف حقیقت داشت ، می خواست علل برتری مغرب زمین و انحطاط شرق را دریابد ، تقدیر گرا نبود و تاریخ را صحنه انتخاب و تلاش انسانها می شمرد . خطاها و کوتاهی های خود و مرمان هم عصرش را با مشیت الهی توجیه نمی کرد.می توان او را در سطح بالاتری از درک و آگاهی نسبت به دولتمردان ایران و عثمانی قرار اما تصور او از علل پیشرفت و برتری غرب سطحی و ظاهری بود ! به ریش ناپلئون بناپارت و تعداد زنانش بیشتر از علل و دلایل برتری ملت ها توجه داشت و این یکی از مهم ترین دلایل ناکامی جنبش اصلاح گرایانه وی بود . مدل او اصلاحات از بالا بود و نقش کاریزماتیک رهبران در سعادت و پیشرفت مردمان را اصل می شمرد ، توجه او به ناپلئون و پتر کبیر از همین نگرش سرچشمه می گرفت.او از ضعف خود و قدرت دشمن آگاه گشت اما از کشف علل واقعی این دو ناتوان ماند.حکومت و حاکمان را منشاء تغییرات و توسعه می دانست و از اصالت ملت در تغییرات اجتماعی و ترقی و پیشرفت غافل بود.گمان داشت با اصلاحات نظامی و اخذ وجوه ظاهری تمدن اروپایی می توان اقتدار حکومت را در برابر دشمنان خارجی و مخالفان داخلی افزایش داد.چنین تصوری در صورت موفقیت هم به افزایش کیفیت زندگی مردمان عادی منجر نمی شد و در بهترین صورت حکومت قاجارها را در برابر مردم ایران تقویت می کرد.چنین رویکردی را می توان تلاش برای بقا و اقتدار هیات حاکمه دانست.
با این همه  نباید فراموش کرد که عباس میرزا لایق ترین فرد از خاندان قاجار بود و این لیاقت نه برخاسته از توانائی های ماورائیش و نه به توهم خطا ناپذیر بودنش ، که از شک و تردیدش به وضع موجود سرچشمه می گرفت.پرسش های عباس میرزا مهم تر از پاسخ های وی بود زیرا شک نختستین اثبات بودن است و پرسش آغاز فکر و اندیشه . جمود فکری دولت مردان و سیاستمداران آن عصر ایران آنچنان سخت و متصلب بود که بسیاری از ایشان حتی لیاقت شک و تردید و سوال و پرسش از وضع فعلی اشان را نیافتند.همچنین نباید از نقش خاندان قائم مقام در تعلیم و تربیت صحیح وی غافل بود.بختیاری عباس میرزا در آن بود که با جدایی از دربار  فاسد تهران و زیر ضربات بیداری بخش تهاجمات روسیه فرصت تامل و تفکر و بازاندیشی در میراث ناپایدارش را یافت.



[1] - ژوبر ، 1347 : 138-136




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
buy cials online
جمعه 16 آذر 1397 07:22 ق.ظ

Kudos. Plenty of data!

click here take cialis tadalafil price cialis per pill cost of cialis per pill how to buy cialis online usa can i take cialis and ecstasy cialis canada cialis efficacit cialis vs viagra cialis rckenschmerzen
Cialis pills
پنجشنبه 15 آذر 1397 12:13 ب.ظ

Point well applied.!
generic for cialis cialis cuantos mg hay il cialis quanto costa buy generic cialis canadian discount cialis prezzo di cialis in bulgaria how to purchase cialis on line cialis generique cialis daily cialis para que sirve
cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:07 ب.ظ

Many thanks! I enjoy this!
click here cialis daily uk we like it cialis price cialis daily dose generic cialis uk next day generic cialis pro cialis para que sirve how do cialis pills work cialis 5mg billiger cialis generico milano cialis coupons
buy cialis germany
سه شنبه 13 آذر 1397 04:46 ب.ظ

You have made the point.
we use it cialis online store generic cialis 20mg uk where to buy cialis in ontario cialis preise schweiz cialis generico in farmacia cheap cialis cialis 5 effetti collaterali buy cialis online cheapest cialis rezeptfrei cialis en mexico precio
buy tadalafil
سه شنبه 13 آذر 1397 05:26 ق.ظ

Kudos! Lots of knowledge!

venta de cialis canada cialis generico in farmacia prices for cialis 50mg cialis from canada cialis reviews cialis coupons when will generic cialis be available cialis generisches kanada acheter du cialis a geneve viagra vs cialis
buy cialis online without a prescription
دوشنبه 12 آذر 1397 05:21 ب.ظ

Incredible all kinds of valuable data.
rx cialis para comprar cialis farmacias guadalajara cialis daily new zealand price cialis per pill viagra vs cialis vs levitra generic cialis viagra or cialis cialis 100mg suppliers prix cialis once a da the best choice cialis woman
Online cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 05:08 ق.ظ

Really loads of amazing information!
how to purchase cialis on line side effects of cialis buy cheap cialis in uk cialis canadian drugs viagra cialis levitra where to buy cialis in ontario cialis cost trusted tabled cialis softabs acheter du cialis a geneve cialis arginine interactio
Cialis canada
یکشنبه 11 آذر 1397 04:45 ب.ظ

You actually stated it adequately.
venta cialis en espaa side effects of cialis purchase once a day cialis cialis 20 mg best price cialis kaufen bankberweisung cialis 100mg suppliers the best site cialis tablets cialis arginine interactio cialis kaufen cialis generico online
buy tadalafil pills
یکشنبه 11 آذر 1397 04:44 ق.ظ

Wow lots of helpful tips!
prezzo cialis a buon mercato cialis pills boards order generic cialis online cialis kaufen wo price cialis wal mart pharmacy cialis dosage amounts cialis tablets australia cuanto cuesta cialis yaho viagra cialis levitra cialis australian price
buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 05:20 ب.ظ

Helpful forum posts. Regards.
the best site cialis tablets cialis taglich buy cialis online cheapest cialis billig wow cialis tadalafil 100mg cialis 5 mg cialis dose 30mg cialis diario compra cialis generico postepay bulk cialis
buy cialis online cheap
شنبه 10 آذر 1397 04:20 ق.ظ

Very good posts. Kudos.
cialis dosage recommendations generic low dose cialis cialis 20 mg effectiveness interactions for cialis click here take cialis cialis wir preise cialis sans ordonnance cialis 20 mg cut in half cost of cialis per pill buying cialis on internet
Buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 05:05 ب.ظ

You explained this wonderfully.
cialis therapie prezzo di cialis in bulgaria sialis cialis dosage weblink price cialis cialis 5 mg buy usa cialis online cialis professional from usa cialis tadalafil online generic cialis soft gels
buy cialis uk
جمعه 9 آذر 1397 05:20 ق.ظ

Appreciate it, Plenty of forum posts.

we recommend cialis best buy how to purchase cialis on line cialis therapie free cialis generic cialis with dapoxetine cialis sale online ou trouver cialis sur le net how do cialis pills work dosagem ideal cialis cialis side effects
buy cialis pills online
پنجشنبه 8 آذر 1397 05:59 ب.ظ

You actually stated that fantastically!
enter site 20 mg cialis cost cialis cuantos mg hay cialis professional from usa cialis generico online cialis in sconto cialis price in bangalore cialis generika in deutschland kaufen cialis professional yohimbe ou acheter du cialis pas cher where cheapest cialis
buy cialis no rx
پنجشنبه 8 آذر 1397 06:08 ق.ظ

Lovely write ups. Cheers.
tadalafil tablets costo in farmacia cialis prescription doctor cialis cialis without a doctor's prescription generic cialis with dapoxetine we recommend cialis best buy cialis 200 dollar savings card cialis daily new zealand cialis generic buy original cialis
buy cialis cheap
چهارشنبه 7 آذر 1397 05:10 ب.ظ

Thank you, Wonderful stuff!
cialis for bph generico cialis mexico ou acheter du cialis pas cher cialis 20 mg cost how to buy cialis online usa cialis online deutschland weblink price cialis canadian discount cialis cialis prezzo in linea basso recommended site cialis kanada
Buy cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 05:32 ق.ظ

Amazing write ups. Kudos!
prices on cialis 10 mg cialis mit grapefruitsaft cialis prices in england preis cialis 20mg schweiz cialis wir preise trusted tabled cialis softabs legalidad de comprar cialis cialis generic availability dose size of cialis opinioni cialis generico
buy generic levitra
جمعه 20 مهر 1397 10:57 ق.ظ

Well spoken without a doubt. .
levitra 20 mg bayer prezzo cheap 20mg levitra levitra 10 mg prezzo buy levitra generic levitra 10 mg prezzo buy levitra 10mg buy 10 mg levitra levitra online levitra 20 mg levitra prices
Cialis canada
سه شنبه 10 مهر 1397 08:14 ب.ظ

Nicely put, With thanks.
generic for cialis only now cialis for sale in us cialis 5 mg schweiz cialis generico in farmacia buy cialis cheap 10 mg cialis tadalafil buy brand cialis cheap we choice cialis pfizer india cialis online napol i recommend cialis generico
Cialis online
یکشنبه 8 مهر 1397 01:48 ب.ظ

Excellent tips. Cheers!
cialis tablets buy generic cialis cialis side effects dangers generic cialis 20mg uk how does cialis work dosagem ideal cialis cialis kaufen bankberweisung trusted tabled cialis softabs we like it cialis price how to purchase cialis on line
canadianpharmacyusa24h
یکشنبه 1 مهر 1397 02:01 ق.ظ

Nicely put. With thanks.
canada pharmacies online prescriptions buy viagra 25mg canadian pharmaceuticals companies trusted pharmacy canada canadian pharmaceuticals for usa sales discount canadian pharmacies online canadian discount pharmacies pharmacy times canadian medications 247 canadian viagra
http://cialisvonline.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 11:12 ب.ظ

You stated this exceptionally well!
cialis vs viagra import cialis best generic drugs cialis when will generic cialis be available cialis mit grapefruitsaft import cialis how to buy cialis online usa safe site to buy cialis online cipla cialis online get cheap cialis
cialisyoues.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 02:59 ب.ظ

You suggested that adequately.
cialis pills in singapore cialis wir preise walgreens price for cialis when will generic cialis be available price cialis wal mart pharmacy preis cialis 20mg schweiz cialis generico lilly cialis lilly tadalafi cialis generique cialis 5 mg funziona
http://canadianpharmacyies.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 09:41 ق.ظ

Terrific posts. Thanks.
viagra cheap no prescription buy discount viagra online buy viagra discount where to buy viagra safely online where to buy viagra online uk uk viagra can i buy viagra without a prescription where can you buy viagra buying viagra online uk where can i purchase viagra online
kawanboni.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 08:09 ق.ظ

Fantastic information. Appreciate it.
discount cialis cialis professional yohimbe buying cialis overnight generic cialis in vietnam cialis 5 mg para diabeticos cialis 30 day sample il cialis quanto costa only now cialis for sale in us viagra cialis levitra venta de cialis canada
viabiovit.com/viagra-25-mg.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 06:02 ق.ظ

Thank you! Good stuff!
best site to buy viagra buy viagra over the counter buy viagra onlines viagra best buy buy viagra online without prescription uk order viagra no prescription generic sildenafil citrate buy viagra next day delivery uk where to buy viagra in malaysia buy viagra without
babecolate.com/i-want-to-buy-generic-cialis.html
دوشنبه 22 مرداد 1397 09:44 ب.ظ

You said it nicely..
cialis taglich generic cialis soft gels buy generic cialis cialis price in bangalore generic cialis review uk legalidad de comprar cialis brand cialis generic cialis online holland cialis sale online cialis generico milano
Cialis canada
جمعه 7 اردیبهشت 1397 11:39 ب.ظ

With thanks, An abundance of advice.

trusted tabled cialis softabs buying cialis on internet cialis prices price cialis wal mart pharmacy acquistare cialis internet cialis bula cialis dosage amounts opinioni cialis generico warnings for cialis generic cialis pill online
Viagra online
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 06:31 ب.ظ

You stated that well.
viagra pharmacy uk buy viagra with prescription online where to buy herbal viagra generic viagra online uk viagra side effects viagra how to get a prescription buy cheap viagra uk buy viagra in store where can i buy viagra over the counter no prescription viagra online
Buy generic cialis
شنبه 18 فروردین 1397 08:56 ق.ظ

Thanks! Loads of content!

opinioni cialis generico cuanto cuesta cialis yaho we recommend cialis best buy buy cialis cheap 10 mg cialis 100mg suppliers cialis 5 mg schweiz cialis side effects sublingual cialis online rezeptfrei cialis apotheke tadalafil
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30