تبلیغات
داستانهای کوتاه از تاریخ - سبک زندگی ایرانیان
با تاریخ همیشه یک گام جلوتر از دیگرانید !!

سبک زندگی ایرانیان

تاریخ:سه شنبه 19 اسفند 1393-11:51 ق.ظ

سبک زندگی ایرانیان 200 سال قبل

سبک زندگی[1] یکی از مفاهیم جامعه شناختی روان شناختی است.مطالعه سبک زندگی از این منظر که تبیین کننده آداب و رسوم یک ملت است دارای اهمیت است.آداب و رسوم پیکره فرهنگ مردمان هر کشور را شکل می دهد و فرهنگ نقشی اساسی و مهم ( و شاید بی بدیل ) در انحطاط یا ترقی انسان ها دارد.کافی است سبک زندگی مردمان کشورهای پیشرفته را با کشورهای توسعه نیافته مقایسه کنیم تا دریابیم که پیشرفت نه امری است اتفاقی و نه جبری است برآمده از محیط طبیعی یا ارگانیسم انسانی یا مشیت الهی.

گزارش زیر یکی از اسناد تاریخی است که سبک زندگی مردمان ایران در عصر فتحعلیشاه قاجار را توصیف می کند.این گزارش ها اگر گرد آیند و مورد نقد و بررسی قرار گیرند ما را در کشف و درک علل و دلایل ترقی یا انحطاط کمک خواهد کرد.و نیز مشخص خواهد شد که چرا جامعه ایرانی در آن عصر ، فتحعلیشاه تولید می کند و  جامعه فرانسوی ناپلئون بناپارت می سازد ؟ و مهم تر آنکه چرا و چگونه یک جامعه پیشرفت می کند و جامعه ای دیگر منحط می گردد !؟

به باور من مهم ترین اهمیت و فایده تاریخ تبیین علل پیشرفت و ترقی و کشف دلایل انحطاط و عقب ماندگی  است نه برشمردن زنان حرمسرای شاهان قاجار و نه حکایت تلخ و ملال آور جنگ ها و منازعات خونبار که متاسفانه تاریخ رسمی ما آکنده از آن است و تاسف بارتر آنکه برخی از مدعیان استادی تاریخ جز این را به تاریخی بودن نشناسند ! و جاهلانه و پرنخوت ، سرشار از پارانویای خود شیفتگی و مفتون و دربند الفاظی مهمل و مغلق ، مهم ترین وظیفه خود را به ابتذال کشیدن تحقیقات تاریخی بدانند !

بگذریم ، شرح این هجران و این خون جگر این زمان بگذارم تاوقت دگر !

آنچه در زیر می آید گزارش های ژی.ام تانکوانی[2] است.او یک افسر فرانسوی بود که در 1807 از سوی ناپلئون بناپارت به ایران اعزام شد و سمت مترجمی هیات فرانسوی تحت ریاست ژنرال گاردان را داشت. کتاب او[3] حاوی برگ هایی از زندگی ایرانیان دویست سال پیش است.در این جا بخش هایی از گزارش های وی با هدف برشمرده شده در سطور فوق مورد مطالعه قرار می گیرد.

سبک زندگی ایرانیان

 
1.ایرانی پیش از طلوع آفتاب از خواب بر می خیزد و ابتدا نماز صبح را معمولا با صدای بلند می خواند. بعد اگر مالک و یا مرد خانه نشین باشد، از اندرونی خانه خود خارج می شود و به حیاط بیرونی می رود، آنجا در حدود یک ساعت رعیت ها و افراد زیردست خود را به حضور می پذیرد. در ساعت یازده، صبحانه او را، که روی سینی مسی با قلع سفید شده ای چیده شده است و عبارت از مقداری نان و پنیر و سبزی خام و انواع میوه است، پیشش می آورند. بعد دست ها و ریش را می شوید و یک فنجان قهوه می خورد و چند پک به قلیان زده و بلند می شود به سلام شاه می رود. اگر بازرگان یا شخص عادی باشد و به امور عمومی کاری نداشته باشد، به بازار می رود و به کسب و کار خود می پردازد و یا در خانه می ماند و هیچ کاری انجام نمی دهد. ظهر دومین نمازش را می خواند و ساعت دو، به خصوص در روزهای تابستان، در اتاقی خلوت، تا ساعت چهار یا پنج می خوابد. بعد از غروب آفتاب، برای بار سوم وضو می گیرد و آخرین نماز آن روز را می خواند و بعد برای صرف شام سر سفره می نشیند. آخرین غذای روزانه، غذای گوشتی است که به شیوه های مختلف و همراه با سبزی و انواع میوه ها آن را آماده می کنند. خوراک دائمی پلو است. پلو را بدون نان می خورد( تانکوانی ، 1383 :206).

 

2.آشپزی ایرانی معمولا بسیار ساده است و با هزینه ناچیز می توان آن را آماده کرد. از جهاتی غذاهای ایرانی شبیه به طبخ ترک هاست و از جهات دیگر با آن ها فرق دارد. فرقی که دارد این است: ایرانی ها تمام غذا را در یک ظرف می ریزند و از چنگال و کارد هیچ استفاده نمی کنند. همه چیز حتی پلو را با انگشتان خود بر می دارند، و هر تکه را در دست راست حسابی ورز می دهند، و آن را به شکل گلوله ای به اندازه یک گردو در می آورند، و آنگاه با مهارت خاص به داخل دهان می اندازند. آن ها در تابستان و زمستان آب یخ می نوشند و دوستداران دو آتشه مربا و شرینی جات اند. مهمانی های رسمی به نظر خود آن ها از هر مهمانی دیگر بهتر است. ضیافت های باشکوه را با هر چیزی که در نوع خود مرغوب تر باشد، آغاز می کند و به نحو نامشخص، غذاهای تند و ادویه دار را  با نقل ها و حلواهای شیرین به هم می آمیزند. رجال و شخصیت های ممتاز جاه و جلال خود را در ضیافت های شام، که از بدو ورود ما نوبه نوبه به افتخار آقای سفیر برگزار کرده اند، به ما نشان می دهند. بانوی من، فکر می کنم، توصیف این مهمانی ها برای شما چندان دلچسب نباشد و از این مقوله می گذرم. چون همه آن ها تقریبا یکسان و شبیه به هم است. فقط اشاره به این نکته را لازم می دانم که در این مهمانی ها، ظاهرا به بهانه رعایت آداب و رسوم ما، اما در واقع برای این که دست های ناپاک ما ظرف ها و سفره آن ها را نجس نکند، هر جا که می رویم میزی به سبک فرانسوی می چینند و روی آن به عوض سفره، رومیزی ابریشمی زردوزی شده بسیار اعلی می اندازند. سفیر، پیشاپیش، ظروف نقره ای خود را به محل مهمانی می فرستد و از ما به شیوه اروپایی پذیرایی می کنند. اما خود ایرانیان روبه روی ما روی فرش  و در کنار هم می نشینند و به تبعیت از ما، از صرف غذای باب طبع و ذائقه خود چشم پوشی می کنند( تانکوانی ، 1383 :ص207-208).

 

3.بازاری ها و آدم های معمولی برای امرار معاش، زندگی نسبتاً پر زحمتی دارند و مجبورند در حد نیاز کار کنند و از استراحتی که طبقات مرفه دارند، چشم بپوشند. چون از صبح بسیار زود در محل کسب حاضر می شوند، در وسط روزهای گرم، در دکان را به طور موقت می بندند و مدتی چرتی می زنند، و بعد تا ساعت نه یا ده شب، که هنگام مراجعت به خانه است، تمامی دکان ها باز است. از ساعت دو تا پنج بعد از ظهر تعدادی انگشت شمار در کوچه ها دیده می شوند و مانند شب، سکوت بر همه جا حاکم می شود. شب ها در خانه اشخاص ثروتمند بساط صحبت و شب نشینی دایر است و گاهی این جلسات تا نیمه شب، حتی دیرتر از آن ادامه دارد. گفتن این نکته زائد است که در این شب نشینی ها از حضور زن خبری نیست. در این گونه مجلس ها، ضمن کشیدن قلیان و صرف قهوه و چای یا شربت، صحبت ها گاهی در مسائل جدی و مهم و گاه توام با شوخی و بذله گویی است و در بعضی وقت ها سخن به مسائل مذهبی و یا ادبیات و شاعری می کشد، که این گونه مباحث برای خارجیان هم خالی از فایده نیست( تانکوانی ، 1383 :ص207-208).

 

4.به انواع سرگرمی و تفریح ایرانیان باید سورچرانی های مفصل و دایر کردن ساز و آواز و رقص رقاصان حرفه ای را افزود. در این مجالس، به خصوص در مواردی که در خوردن شراب یا عرق افراط می شود، ایرانیان در صرف غذا از حالت اعتدال خارج می شوند و کار به پرخوری و زیاده روی می کشد. آن ها به خصوص از عرقی که در روسیه تهیه می شود، بسیار خوششان می آید و ما افراط وحشتناک آنان را در صرف این مشروب با چشم خود دیدیم. عجیب آن که عرق مورد علاقه آنان، عرق روسی بسیار نازلی است. و باید از این مشروب در قزاق خانه ها تعریف و تمجید کرد. از این که ما در این مورد هم¬سلیقه آن ها نبودیم، خیلی تعجب می کردند. و از دیدن این که ما به پیمانه شراب خود کمی آب قاطی می کنیم، به این کار ما می خندیدند( تانکوانی ، 1383 :ص209-210).

 

5.ایرانیان اسب سواری را، و انواع عملیات و ورزش هایی را که روی اسب انجام می گیرد، و بازی جرید و جنگ خروس و بز را و بیش از همه اینها، شکار را بسیار دوست می دارند. آن ها به طرق مختلف، از جمله با مرغ شکاری یا با سگ به شکار می روند، اما اگر دندان این دو حیوان به شکار بخورد، دیگر گوشت آن را نمی خورند و این سرگرمی با آن که از نظر آنان کار وحشیانه ای شمرده می شود، هنوز هم میان آن ها- بدون آن که هدف خاصی داشته باشند- رواج و رونق فراوان دارد( تانکوانی ، 1383 :210).

 

6.شکارچیان ایرانی مجهز به تفنگ هایی هستند که لوله آن ها بسیار دراز و قطر لوله بسیار گشاد است. بسته ریسمانی به بالای قنداق پیچیده اند و این به جای فتیله به کار می رود. اگر بخواهند تیری آتش کنند، باید اول چخماقی زد و فتیله را روشن کرد. اما با همه ناکارآمدی سلاح هایشان، انصاف باید داد که تیراندازان ماهری هستند و زبردستی آنان در نشانه گیری انکار ناپذیر است. پرندگان را در حال پرواز، در هوا می زنند و خیلی خیلی کم اتفاق می افتد که تیرشان به هدف نخورد( تانکوانی ، 1383 :211).



[1] . مفهوم سبک زندگی(life style) در روزگار ما از سوی پژوهشگران جامعه شناسی به کار گرفته شده، این مفهوم مجموعه¬ای از ارزش¬ها، طرز تلقی¬ها، شیوه¬های رفتار، حالت¬ها و سلیقه¬هاست که در بیشتر مواقع در میان یک جمع ظهور می¬کند و شماری از افراد، صاحب یک نوع سبک زندگی مشترک و اغلب مالک یک نوع سبک زندگی خاص می¬شوند. به عبارت دقیق¬تر، سبک¬های زندگی، الگوهای کنشی هستند که تمام ابعاد زندگی بشری را در بر می¬گیرند و افراد را از هم متمایز می¬کنند. از این رو سبک زندگی و الگوهای رفتاری افراد جامعه، پایه و اساس فهم شرایط فرهنگی موجود و تحولات پیش رو در جامعه تلقی می¬شود. همچنین استفاده از این مفهوم می¬تواند به عنوان ابزاری برای بررسی تغییرات اجتماعی، حائز اهمیت باشد.

[2] . Tancoigne, J. M

[3] . تانکوانی ، ژی . ام ، 1383 ، نامه های درباره ایران و ترکیه آسیا ( سفرنامه ژی.ام. تانکوانی )، ترجمه علی اصغر سعیدی، تهران ، نشر چشمه




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Where is the Achilles heel?
دوشنبه 16 مرداد 1396 07:23 ب.ظ
I just couldn't leave your site prior to suggesting that I extremely enjoyed the usual information a person provide for your visitors?
Is gonna be again ceaselessly to inspect new posts
What causes pain in the Achilles tendon?
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:37 ب.ظ
Hello terrific blog! Does running a blog such as this require a
great deal of work? I have absolutely no understanding of programming but I had been hoping to start my own blog
in the near future. Anyways, should you have any ideas or
techniques for new blog owners please share. I understand this is off subject but I
simply needed to ask. Thanks!
Ken
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:30 ق.ظ
I'm not sure exactly why but this website is loading very slow
for me. Is anyone else having this problem or is it a issue on my end?
I'll check back later and see if the problem still
exists.
manicure
چهارشنبه 23 فروردین 1396 03:29 ب.ظ
This text is priceless. Where can I find out more?
manicure
دوشنبه 14 فروردین 1396 10:04 ب.ظ
That is very interesting, You're an overly professional blogger.
I've joined your feed and look ahead to searching for more of your fantastic post.
Also, I have shared your website in my social networks
manicure
یکشنبه 13 فروردین 1396 12:51 ب.ظ
Thanks , I've recently been searching for information approximately this topic for ages and yours is the greatest I have found out so far.
However, what concerning the conclusion? Are you positive in regards to the
supply?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر